Furmaziun supplementara

La furmaziun supplementara cumpiglia la totalitad dals process d'emprender, en ils quals persunas creschidas sviluppan lur abilitads, augmentan lur enconuschientschas, megliereschan u midan lur qualificaziuns specificas u professiunalas per che talas correspundian a lur agens basegns ed als basegns da lur ambient social. Ella è la cuntinuaziun u la readmissiun da la moda d'emprender organisada e cun cleras finamiras, suenter ch'ina emprima fasa da furmaziun en scola, en scola auta ed en la professiun è terminada. Ella ha la finamira da renovar, d'approfundar e d'amplifitgar las abilitads e las enconuschientschas acquiridas u d'intermediar novas abilitads e capacitads. La furmaziun professiunala è ina moda d'emprender cun cleras finamiras. Ultra da las furmas d'emprender instituziunalisadas (sco p.ex. la frequentaziun da curs da furmaziun spezialisada) è er la moda d'emprender informala (emprender objectivà ordaifer ils instituts da furmaziun sco emprender al lieu da lavur, leger litteratura spezialisada e.u.v.) per la furmaziun supplementara.

Definiziun

Las noziuns "furmaziun da persunas creschidas" e "furmaziun supplementara" vegnan duvradas sco sinonims en la pratica ed en la teoria da furmaziun resp. la noziun "furmaziun supplementara" vegn preferida a la noziun "furmaziun da persunas creschidas". Ultra da quai duai vegnir abolida la separaziun vertenta tranter la furmaziun supplementara orientada a la professiun e la furmaziun supplementara generala. La furmaziun supplementara generala e la furmaziun supplementara orientada a la professiun vegnan oz bain regladas differentamain en la lescha ed han perquai er ina differenta finanziaziun, en realitad s'avischinan ellas dentant pli e pli.

Lifelong learning

La furmaziun supplementara daventa pli e pli impurtanta en connex cun l'emprender per vita duranta. Ella è in factur impurtant per schliar dumondas che concernan l'entira societad sco la migraziun e l'integraziun, l'analfabetissem, il mantegniment da la cumpetitivitad, l'egualitad da las schlattainas.

Instituziuns da furmaziun supplementara

I dat ina vasta purschida d'offerentas e d'offerents privats e publics, da manaschis, d'utilitad publica e cun finamira da rendita; quai èn tranter auter:

Direcziun e cundiziuns generalas

Per la furmaziun supplementara surpiglia en prima lingia l'individi sez la responsabladad. La confederaziun ed ils chantuns ageschan mo subsidiarmain en il sectur da la furmaziun supplementara. Els intervegnan – entaifer la furmaziun supplementara – en quels secturs da la furmaziun supplementara, en ils quals las finamiras ed ils effects prendids en mira na vegnissan betg cuntanschids senza mesiras da promoziun. Il champ d'incumbensas da la confederaziun e dals chantuns cuntegna er il fatg da promover en spezial l'activitad da furmaziun supplementara da persunas dischavantagiadas areguard la furmaziun.

Il mund da la furmaziun supplementara sa distingua tras ina diversitad che pertutga la cumpetenza, la regulaziun e la finanziaziun da la confederaziun e dals chantuns. Per meglierar la coordinaziun e la transparenza en la politica da furmaziun supplementara è vegnì fundà l'onn 2000 il forum svizzer per la furmaziun supplementara. Il forum svizzer per la furmaziun supplementara s'engascha per ina meglra promoziun da la furmaziun supplementara. El cusseglia e sustegna la confederaziun ed ils chantuns a sviluppar vinavant ed a realisar la politica da furmaziun supplementara.

Sin il plaun dals chantuns s'engascha la conferenza interchantunala per la furmaziun supplementara (CIFS) sco conferenza spezialisada da la conferenza svizra da las directuras e dals directurs chantunals da l'educaziun publica (CDEP) per l'emprender per vita duranta, tgira il barat d'experientschas e la collavuraziun tranter ils chantuns ed elavura dumondas e projects davart la furmaziun supplementara d'impurtanza surregiunala e naziunala. Commembras e commembers èn las incumbensadas ed ils incumbensads chantunals per la furmaziun supplementara.

La federaziun svizra per la furmaziun da creschids (FSFC) è la federaziun da tetg da la furmaziun supplementara generala ch'è orientada a la professiun. En la FSFC èn represchentadas persunas ed instituziuns che s'occupan da la furmaziun supplementara.

Basa giuridica

Sin plaun naziunal valan las suandanta basa giuridica:

Sin plaun chantunal vegn la furmaziun supplementara orientada a la professiun reglada en las leschas executivas chantunalas tar la lescha federala davart la furmaziun professiunala (LFPr). La furmaziun supplementara generala è reglada fin ussa legalmain ed organisatoricamain en moda fitg differenta en ils chantuns. Paucs chantuns possedan ina atgna lescha davart la furmaziun supplementara. Per gronda part vegn la furmaziun supplementara generala reglada en leschas da scola e da cultura u en in'autra basa giuridica. Cun realisar la lescha federala davart la furmaziun professiunala (LFPr) pudessan ils chantuns reglar la furmaziun supplementara generala – sch'i na dat anc nagina basa legala per quella – en las novas leschas chantunalas davart la furmaziun professiunala.

Sin plaun interchantunal ha la conferenza svizra da las directuras e dals directurs chantunals da l'educaziun publica (CDEP) relaschà l'onn 2003 recumandaziuns (che vegnan repassadas), las qualas duain sustegnair ils chantuns a s'engaschar per il svilup da la furmaziun supplementara.