La politica da furmaziun

Sistem da furmaziun cun in um che legia in cudesch

Ils fatgs da furmaziun reflecteschan l'organisaziun politica da la Svizra. Confurm a la structura federalistica da la Svizra partan ils trais nivels politics confederaziun, chantuns e vischnancas las incumbensas dals fatgs da furmaziun e procuran communablamain – sin lur champ da cumpetenza – per in'auta qualitad dal sistem da furmaziun.

Ils facturs impurtants dals fatgs da furmaziun da la Svizra

En quest connex gioga il princip da subsidiaritad ina rolla impurtanta: il plaun surordinà relascha prescripziuns e surpiglia incumbensas correspundentas mo, sch'il plaun subordinà n'è betg en il cas da far quai. Ils fatgs da furmaziun sa distinguan tras ina ferma francaziun linguistica locala, regiunala e chantunala. La responsabladad principala per la furmaziun han ils chantuns. Sin plaun naziunal na datti nagin departament per la furmaziun. Las incumbensas federalas en il sectur da la furmaziun vegnan ademplidas dal departament federal da l'intern (tras il secretariat da stadi per furmaziun e perscrutaziun [SFP]) sco er dal departament federal d'economia (tras l'uffizi federal da furmaziun professiunala e da tecnologia [UFFT]. Ils parameters impurtants dal sectur da furmaziun vegnan reglads en ina furma unitara sin plaun naziunal u interchantunal.

Ils chantuns èn responsabels per ils fatgs da furmaziun, uschenavant che la constituziun federala (CF) na declera betg la confederaziun sco cumpetenta. Mintga chantun posseda atgnas scrittiras giuridicas per il sectur da furmaziun.

Stgalims e secturs da furmaziun

Ils fatgs da furmaziun svizzers cumpiglian ils suandants stgalims resp. secturs da furmaziun:

  • stgalim preliminar

  • stgalim primar

  • stgalim secundar I

  • stgalim secundar II: scolaziuns en il rom da la furmaziun professiunala (furmaziun fundamentala professiunala, maturitad professiunala) e scolaziuns en il rom da la furmaziun generala (scolas medias professiunalas [SMP] e scolas da maturitad gimnasiala)

  • stgalim terziar: scolaziuns en il rom da la furmaziun professiunala superiura (examens professiunals federals [EPF] ed examens professiunals superiurs [EPS], scola professiunala superiura [SPS]) e scolaziuns en il rom da las scolas autas; scolas autas èn las scolas autas universitaras (universitads chantunalas e scolas politecnicas federalas [SPF]) e las scolas autas professiunalas (SAPr), inclusiv las scolas autas d'art e da musica e las scolas autas da pedagogia (SAP)

  • furmaziun supplementara

  • pedagogia speziala.

educa.ch