Svilup

colurs e strada

Las suandantas refurmas da la scola obligatorica valan er per il stgalim secundar I:

  • la cunvegna interchantunala davart l'armonisaziun da la scola obligatorica (concordat HarmoS) vegn a chaschunar in'armonisaziun da las finamiras e da las structuras da la scola obligatorica e dal stgalim secundar I sco er las suandantas midadas per ils chantuns ch'èn participads: unificaziun da las structuras chantunalas da scola (otg onns stgalim primar inclusiv scola preliminara, trais onns stgalim secundar I); introducziun da standards da furmaziun liants per l'entira Svizra, collavuraziun tranter las regiuns linguisticas per ils plans e per ils meds d'instrucziun; coordinaziun e svilup da l'instrucziun linguistica; purschida da structuras dal di confurma al basegn;

  • la cumposiziun da las classas da scola daventa pli e pli eterogena. Cunzunt ils tips da scola cun pretensiuns fundamentalas resp. cun classas che han in nivel da las exigenzas pli bass u cun classas spezialas han ina structura fitg eterogena. I sto vegnir evità che scolaras e che scolars da lingua estra vegnian attribuids mo pervia d'enconuschientschas manglusas da la lingua d'instrucziun en classas cun in nivel da las exigenzas pli bass u en classas spezialas;

  • tenor la lescha federala davart l'eliminaziun dals dischavantatgs envers ils impedids ed en il senn da la cunvegna interchantunala davart la collavuraziun en il sectur da la pedagogia speziala (concordat da la pedagogia speziala) ston ils uffants cun basegns spezials vegnir integrads en la scola regulara. En ils chantuns ed en las vischnancas èn en curs projects per l'integraziun da scolaras e da scolars cun basegns spezials. Da l'autra vart èn la quota dals uffants en classas ed en scolas spezialas ed er il basegn da purschidas spezialas s'augmentads permanentamain dapi l'onn 1980.

    L'onn 2008 han ils chantuns surpiglià la responsabladad per il sectur da la pedagogia speziala per uffants e per giuvenils. Quai ha per consequenza ch'i dat midadas en la scola obligatorica e quai pretenda ina coordinaziun tranter ils chantuns (cf. pedagogia curativa e speziala);

  • las scolas survegnan ina libertad d'agir pli e pli vasta e participeschan al svilup ed a la garanzia da la qualitad.

Projects da refurma dal stgalim secundar I

La midada dal stgalim secundar I al stgalim secundar II considereschan blers giuvenils sco difficila. Per preparar giuvenils il meglier pussaivel per midar al stgalim secundar II, organiseschan differents chantuns projects per ils onns finals dal stgalim secundar I. Tranter auter vegni empruvà da scriver lavurs finalas, da suandar ina instrucziun da project, d'analisar individualmain la situaziun cun far in profil da sia prestaziun ed eliminond cun cleras finamiras ses deficits. En quest rom adattan differents chantuns lur cuntegns e lur metodica da l'instrucziun da la tscherna da professiun e da la preparaziun per la professiun.

"Punct da contact"

Ils chantuns, la confederaziun e las organisaziuns dal mund da lavur (OdML) cumenzan en il project "punct da contact" communablamain ad optimar la midada dal temp da scola obligatoric al stgalim secundar II ed han creà directivas per optimar il punct da contact. Questas directivas han tranter auter la finamira da meglierar ils process da la tscherna da professiun, d'accordar meglier las pretensiuns dal stgalim secundar I cun quellas dal stgalim secundar II, da registrar e da sustegnair temprivamain gruppas problematicas gia durant la scola obligatorica sco er da sclerir la funcziun e la rolla da soluziuns transitoricas.

Proceduras structuradas

En quest rom sustegna la confederaziun quels chantuns che introduceschan ina procedura structurada (case management), per garantir mesiras adequatas a favur da giuvenils, dals quals l'entrada en il mund professiunal è periclitada fermamain. Questas mesiras pon avair lieu durant la fasa per chattar la dretga professiun, durant la midada da la scola obligatorica al stgalim secundar II sco er durant la furmaziun fundamentala professiunala. Ils chantuns han elavurà concepts per registrar a temp ils giuvenils periclitads e per als integrar en in accumpagnament structurà. A partir da l'onn 2008 cumenzan ils chantuns a realisar quests concepts.